MTD – Tháng sáu. Một tấm ảnh cổng Trường THPT Nông Sơn bất ngờ xuất hiện trên màn hình điện thoại khiến tôi dừng lại. Ngôi trường ấy năm nay được chọn làm điểm thi tốt nghiệp THPT với 268 thí sinh. Còn với tôi, đó là nơi lưu giữ một phần thanh xuân của tuổi 18, nơi cách đây đúng 23 năm, tôi và bè bạn cũng hồi hộp bước vào một mùa thi quan trọng của đời mình.
Ngày ấy, kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn còn là một cột mốc rất lớn. Sau đó là kỳ thi tuyển sinh đại học, thời của những mùa thi “ba chung” với biết bao áp lực và hy vọng. Những đứa học trò quê như chúng tôi mang theo vài bộ quần áo, vài quyển tập đã sờn mép và những giấc mơ còn rất non trẻ để bước vào ngưỡng cửa trưởng thành.
Nhìn cổng trường hôm nay, tôi chợt nhận ra quê hương đã đổi thay nhiều quá. Con đường trước cổng trường rộng hơn, không còn là đường 2B (bùn và bụi) như “huyền thoại” năm nào. Khuôn viên trường khang trang hơn, tấm biển hiệu xanh nổi bật giữa nền trời tháng sáu – tất cả mang dáng dấp của một vùng quê đang từng ngày phát triển.
Điều làm tôi thích nhất là đôi câu đối hai bên cổng trường: “Giữ vững truyền thống” / “Kiến tạo tương lai”. Hai vế đối thật ngắn nhưng chứa đựng gần như toàn bộ sứ mệnh của giáo dục. Một bên là cội nguồn, một bên là khát vọng. Một bên là những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ, một bên là những giấc mơ đang được chắp cánh.
Ngôi trường năm nay cũng vừa tròn 40 năm tuổi. Bốn mươi năm không quá dài với lịch sử, nhưng đủ để chứng kiến biết bao lớp học trò trưởng thành (trong đó có thế hệ 8x của tôi). Từ những cậu học trò chân đất của vùng trung du Nông Sơn năm nào đến những kỹ sư, bác sĩ, giáo viên, doanh nhân, cán bộ… đang có mặt khắp mọi miền đất nước.
Tôi nhớ những buổi ôn thi cuối cấp. Nhớ tiếng ve ran trên những tán phượng già. Nhớ những trang lưu bút chuyền tay nhau trong giờ ra chơi giữa hàng bằng lăng non lá. Nhớ những câu hỏi tưởng như rất lớn của tuổi 18: rồi mình sẽ học ở đâu, làm gì, tương lai sẽ ra sao?
Ngày ấy, chúng tôi tin rằng kỳ thi là tất cả. Một điểm số có thể quyết định cả cuộc đời. Nỗi lo ấy khiến nhiều đêm mất ngủ. Nhưng khi đi qua gần nửa đời người, tôi hiểu rằng kỳ thi chỉ là một cánh cửa. Quan trọng không phải cánh cửa nào mở ra trước mắt, mà là cách mỗi người bước đi trên con đường sau cánh cửa ấy.
Bởi vậy, nhìn những sĩ tử Nông Sơn hôm nay chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, tôi thấy thương và cũng thấy tin. Thương vì các em đang mang trong lòng những hồi hộp giống hệt thế hệ chúng tôi ngày trước. Tin vì các em đang có nhiều điều kiện học tập hơn, nhiều cơ hội hơn và một quê hương đang phát triển từng ngày để nâng đỡ những ước mơ tuổi trẻ.
Điều quan trọng nhất lúc này có lẽ không phải là áp lực phải đứng nhất hay đạt điểm tuyệt đối. Điều quan trọng là giữ cho mình một tâm thế bình tĩnh, vững vàng và tự tin vào những gì đã học. Mười hai năm đèn sách không thể được đo bằng vài giờ làm bài thi, nhưng đó là hành trang để các em bước tiếp trên chặng đường phía trước.
Tấm ảnh cổng trường khép lại một buổi sáng nhiều cảm xúc. 23 năm trước, tôi cũng từng đứng đâu đó trong sân trường này với biết bao bỡ ngỡ. Hôm nay, nhìn những lá cờ bay trên cổng trường, nhìn dòng chữ “Giữ vững truyền thống – Kiến tạo tương lai”, tôi chợt thấy thời gian thật kỳ lạ. Nó mang tuổi trẻ đi rất xa, nhưng chỉ cần một tấm ảnh cũ của trường xưa, mọi ký ức lại ùa về nguyên vẹn như mới hôm qua.
Đặt mua sách “Công việc, con ngựa và chúng ta” TẠI ĐÂY.
Lưu Đình Long
