MTD – Hồi nhỏ tôi hay bệnh. Có những trận bệnh rề rề cả tháng nên trở thành “khách hàng thân thiết” của cô Ba – một y sĩ có nghề thời đó ở quê. Cô Ba cũng là người đỡ đẻ cho tôi và cả… làng, trong thời y tế còn nhiều khốn khó, người bệnh muốn đi đâu cũng không có tiền, đường sá lại cách trở. Quê tôi thuộc mấy xã miền núi vùng Tây Quế Sơn, Quảng Nam cũ.
Nhớ ngoại là nhớ những lần bệnh hoài như thế. Ngoại lo lắng từng chút: muỗng cháo, cái khăn ướt đặt lên trán, bàn tay sờ thử xem tôi đã bớt nóng chưa. Và cả lời nhắc nhẹ nhàng nghe như răn: “Không ai thương con bằng cơm với thuốc”.
Ngày nhỏ, tôi đâu hiểu hết câu ấy, chỉ biết mỗi khi uống thuốc xong, ngoại thường cho một viên C màu hồng, vuông vuông, vừa chua vừa ngọt. Viên C chẳng phải thứ quà gì sang trọng, nhưng với đứa trẻ vừa trải qua mùi thuốc đắng nghét, nó ngon lành như một phần thưởng.
Tôi ngậm thật lâu, để vị chua ngọt tan chậm trong miệng. Ngoại ngồi bên, hỏi còn mệt không. Ngoài hiên, nắng miền Trung chảy xuống mái nhà; đâu đó là tiếng gà, tiếng gió lùa qua bụi chuối. Thế giới tuổi thơ của tôi, trong những ngày bệnh, thu nhỏ lại vừa bằng chiếc giường tre, tô cháo nóng, bàn tay ngoại và viên C bé xíu.
Có lẽ nhờ lời “răn” đó mà sau này, cho đến bây giờ, khi phần lớn thời gian đời mình sống đơn độc, tôi biết lo cho thân tâm mình hơn. Tôi hiểu rằng thương mình không phải là nuông chiều, càng không phải lúc nào cũng nói những lời dễ nghe. Có khi thương mình chỉ là nhớ ăn đúng bữa, uống thuốc đúng giờ, ngủ sớm hơn một chút và chịu dừng lại khi đã quá mệt.
Ngoại không dạy tôi lối sống trung đạo, ngoại thực nghiệm bằng cách nấu một nồi cháo khi tôi sốt, lấy khăn lau mặt, ngồi cạnh những đêm tôi ho không ngủ được. Tình thương của người quê thường ít lời bởi tất thảy đã nằm trong bếp lửa, trong chén cơm, trong mùi dầu gió và tiếng chân bước nhẹ vì sợ đứa nhỏ đang bệnh thức giấc.
Lớn lên mới biết, không phải lúc nào mình đau cũng có người ngồi bên, không phải đêm sốt nào cũng có bàn tay đưa lên trán. Có những khi chỉ một mình ta biết mình đang mỏi mệt đến đâu. Và cũng chính lúc ấy, câu nói của ngoại lại trở về: “Không ai thương con bằng cơm với thuốc”.
Chân ngôn mộc mạc nớ theo tôi qua nhiều năm tháng, đã âm thầm nhắc tôi rằng yêu thương, trước hết, phải có khả năng tự nuôi sống và tự chữa lành. Một người nói thương ta nhưng không biết ta đã ăn chưa, đang đau ở đâu, có lẽ tình thương ấy vẫn còn thiếu một đoạn đường. Còn ngoại chẳng bao giờ nói “ngoại thương con”, nhưng mỗi muỗng cháo đã nói thay tất cả.
Ngoại đi xa đã lâu, ngót 25 năm. Căn nhà cũ cũng đổi khác, cô Ba đã già – vào tuổi gần 80, còn đứa trẻ hay bệnh ngày nào đã bước qua biết bao nhiêu vui buồn, trung niên chào gọi. Chỉ có ký ức dường như không chịu già đi và vẫn nằm yên đâu đó, chờ một mùi hương, một âm thanh hay một vật bé nhỏ chạm vào là bỗng thức dậy nguyên lành.
Như hôm nay, ghé tiệm thuốc, tình cờ thấy những viên C màu hồng quen thuộc, tôi lại mua về. Đặt hai viên trên lòng bàn tay, thấy tuổi thơ mình sao nhỏ quá. Nhỏ bằng một viên thuốc, mà chứa cả một miền yêu thương. Tôi ngậm một viên, vị chua ngọt lan ra, nghe mắt mình cay, nhớ.
Té ra có những người đã rời khỏi cuộc đời nhưng chưa bao giờ rời khỏi ta. Họ ở lại trong cách ta chăm sóc bản thân, trong nỗi xót xa khi thấy ai đó bệnh mà không có người bên cạnh, trong thói quen hỏi một người thương rằng: “Hôm nay đã ăn gì chưa?”.
Tôi ngồi yên, để viên C tan chậm trong miệng giữa trưa ẩm ương của Sài Gòn. Trong vị chua ngọt quen thuộc, ngoại như vẫn còn đâu đây, vẫn nhìn tôi bằng ánh mắt vừa thương vừa lo của ngày cũ. Và tôi hiểu, mình mua những viên C ấy không chỉ để ngậm cho vui mà để được trở lại làm đứa cháu nhỏ của ngoại trong một “chuyến tàu ký ức”, dẫu chỉ trong vài phút ngắn ngủi giữa một ngày đã quá xa tuổi thơ…
Lưu Đình Long
