Trần Trí Khang dừng bước tại Chuông vàng vọng cổ 2026 để lại nhiều tiếc nuối, không chỉ bởi anh sở hữu chất giọng trầm ấm hiếm gặp, mà còn vì phần thi cuối chưa giữ được trọn vẹn vẻ chân phương từng khiến người mộ điệu rung động. Từ câu chuyện ấy, có lẽ cũng nên nghĩ thêm về cách phát hiện, bảo vệ những giọng ca riêng trong một cuộc thi lớn.
Trí Khang sinh năm 1999, đến từ Khánh Hòa. Ngay vòng tuyển chọn, anh đã gây chú ý khi hóa thân thành Đào Cam Mộc trong trích đoạn “Tiếng trống sang canh”. Một thí sinh còn trẻ nhưng tiếng ca lại có độ chững, độ lắng và phong vị của lớp nghệ sĩ cải lương trước đây.
Người nghe nhận ra ở Khang một màu giọng trầm ấm, mùi mẫn, chân phương, phảng phất nét của cố nghệ sĩ Thanh Sang. NSƯT Ngọc Đợi khen giọng anh ngọt ngào, tình cảm; NSND Hồ Ngọc Trinh thích chữ “xề” đầy đặn; NSƯT Võ Minh Lâm gọi đó là giọng ca xưa đặc trưng, hiếm thấy, phù hợp với những vai kép mùi, độc mùi. NSƯT Kim Tử Long cũng nhìn nhận Khang có nét riêng, dù cần tạo thêm điểm nhấn trong cách ca… Những đánh giá ấy cho thấy việc Khang giành vé vào vòng chung kết cố nhiên không phải điều ngẫu nhiên.
Nhưng đến chung kết 2 tối 13-9, với bài “Khánh Hòa miền thương nhớ”, Khang chỉ đạt điểm trung bình 95,66 và phải dừng bước. Trong một cuộc thi có mặt bằng chuyên môn cao, khoảng cách một vài điểm đủ khép lại hành trình của một giọng ca được nhiều người yêu mến.
Kết quả ấy có cơ sở từ chính phần trình diễn. NSND Trọng Phúc nhận xét câu vọng cổ lên chưa hay, nét chân phương của Khang bị mất, không còn dịu dàng, uyển chuyển như trước. NSND Phượng Loan cũng tiếc khi phần xuống vọng cổ chưa được như mong đợi. NSƯT Kim Phương nhắn Khang phải giữ chất mộc của mình để phát huy.
Lời nhận xét “nét chân phương bị mất” có lẽ cũng nói đúng tâm trạng của nhiều người mộ điệu. Người ta tiếc không chỉ vì Trí Khang bị loại, mà vì ở phần thi quyết định, anh dường như được đưa ra khỏi vùng-đẹp-nhất trong giọng ca của mình.
Thi thố đương nhiên cần bứt phá. Thí sinh không thể đứng mãi trong sự an toàn, chỉ ca tròn vành rõ chữ rồi chờ được chọn. Nhưng bứt phá không có nghĩa là buộc mọi giọng ca cùng đi về một hướng: phải lên thật cao, phải hát cấn, hát chồng hoặc phô diễn liên tục mới được xem là có kỹ thuật (như nhiều chuyên gia, khán giả mộ điệu chia sẻ nổi lên gần đây).
Thực tế, có giọng ca đẹp ở độ vang sáng, cũng có giọng chạm tới lòng người bằng chiều sâu, độ ấm và cách nhả chữ thong thả. Nếu một giọng trầm bị đẩy lên nơi không thuộc sở trường, cái mới chưa chắc đã xuất hiện, trong khi vẻ đẹp vốn có lại dễ bị che lấp.
Cải lương từng sang trọng chính nhờ sự đa dạng ấy. Người mộ điệu nhớ mỗi nghệ sĩ không chỉ bằng tên của họ, mà bằng một âm sắc không thể lẫn: người hào sảng, người da diết, người ngọt như phù sa, người trầm xuống mà nghe cả nỗi đời. Nghệ thuật độc đáo hơn khi có nhiều giọng riêng cùng tồn tại.
Bởi vậy, trách nhiệm của người hướng dẫn không đơn thuần là giúp thí sinh vượt qua một vòng thi. Quan trọng hơn, họ phải nhận ra đâu là “vốn quý” trong từng giọng hát để bồi đắp. Kỹ thuật cần làm giọng ca sáng hơn, chứ không nên phủ lên nó một khuôn mẫu có sẵn.
Cũng cần công bằng rằng một phần thi chưa trọn vẹn không thể quy hết trách nhiệm cho huấn luyện viên. Thí sinh còn chịu áp lực sân khấu, tâm lý thi đấu, bài bản và nhiều yếu tố khác. Kết quả của ban giám khảo phản ánh phần thể hiện trong một đêm cụ thể, không phải phán quyết cuối cùng về khả năng hay tương lai của Trí Khang.
Chiếc Chuông vàng chỉ có một nhưng lòng khán giả có chỗ cho nhiều tiếng chuông. Trí Khang không đi tiếp, song anh đã khiến người nghe nhớ đến một giọng ca trầm ấm, có chữ “xề” đầy đặn và phong vị cải lương xưa.
Tiếc cho Trí Khang, nhưng không nên chỉ dừng ở sự tiếc nuối. Mong Khang hiểu rằng, màu giọng riêng chính là tài sản quý nhứt. Giữ được chất mộc, tiếp tục rèn kỹ thuật và làm giàu khả năng biểu đạt, Trí Khang vẫn có thể đi một con đường dài. Thiệt ra, có người không trở thành Chuông vàng của một mùa giải nhưng giọng ca của họ lại ngân rất lâu trong lòng người mộ điệu mà, phải không.
Lưu Đình Long
